Subterra Markalı Pe Esaslı Yeraltı Depo Uygulama Şartnamesi
Yer altı sıvı tankı montaj işlemi sırasında verilen talimatlara uymak gerekmektedir. Basit bağımsız kurulumun mümkün olmadığı durumlarda üreticiye veya yetkili uzmanlara danışın. Heyelan, su baskını ve diğer zorlu araziler deneyimli bir uzmanın tavsiyesini gerektirir.

1-KAZI ALANININ HAZIRLANMASI
Kazı alanını kat alanın boyutu, tankın iz düşüm boyutlarından 70-120 cm daha büyük olmalıdır. Arazi tipi izin veriyorsa, mümkün olduğu kadar dikey duvarlarla bir inşaat çukuru kazıyoruz (toprağın eğimini ve güvenli çalışma önlemlerini dikkate almak gerekir). İnşaat çukurunun zemini düz ve sağlam olmalıdır. Toprağın taşıma kapasitesi az ise 40 cm kalınlığında çakıl malzeme veya gevşek beton ile iyileştirici yastık yapılması gerekir. Düzeltici yastık en az 0,6 KG/CM2 lİk bir sıkıştırmaya kadar sertleştirilmelidir. Hazırlanan tabanın üzerine en az 15 cm kalınlığında kum yatağı yerleştirilir. İnşaat çukuruna tane büyüklüğü 0-4 mm olan kum dökülerek tesviye edilir.

2-HENDEK KURULUMUNUN HAZIRLANMASI
Tankı dikkatlice düzleştirilmiş bir kum yatağına yerleştirin (uygun bir kamyon veya iş makinesi ile kaldırın) ve su terazisi yardımıyla seviyeleyin. Tank üzerindeki kontrol boğazı (boğaz ebatları) arazinin son seviyesine göre ayarlanmıştır. Sabit ölçülü boğaz elemanı vidalanıp sökülerek nihai araziye ayarlanır. Entegre boğaz elemanı, istendiğinde çıkarılıp sadece kapak montajı yapılabilmektedir. Doldurma sırasında yükselticinin ve kapağın tankın üzerine yerleştirilmesi önemlidir.

3-DOLGU İŞLEMİ UYGULAMSI
Tankı, tankın tabanından ölçülen 30 cm’ye kadar 4 – 16 mm’lik dolgu malzemesi ile doldurun ve aynı anda tankın tabanından ölçülen 30 cm’ye kadar su ile doldurup ,dolgu malzemesini sıkıştırın.
Tankın yuvarlak kısımlarının altına dolgu malzemesinin iyice doldurulmasına dikkat edilmelidir. Tankın suyla doldurulması ve dolgunun geri doldurulması, tank ilk bağlantıya kadar geri doldurulana kadar 30 cm’lik sıkıştırmalar ile tekrarlanmalıdır.
Tankı geri doldururken, bağlantıların (giriş, çıkış, vb.) zamanında yapıldığından emin olmak için seviyelerine dikkat edilmelidir.

4-FİNAL UYGULAMA
Bağlantılar düzgün ve su geçirmez bir şekilde bağlandıktan sonra, çukur son 25 cm’ye kadar dolgu malzemesi ile doldurulur. Dolgunun son 25 cm’lik kısmı inşaat çukurunun kazılması sırasında çıkarılan toprakla doldurulur. Tank kapağının geri doldurulmamasına dikkat edilmelidir. Tankın üstündeki dolgunun maksimum yüksekliği 60 cm’dir. Arazinin geçirimsiz olması durumunda, tankın etrafında drenaj yapılmalıdır.
Yer Altı Su Depolarının Montaj / Yerleşim uygulama talimatları
Genel Uyarılar
Su deposunun gömülmesi sırasında aşağıdaki talimatlara uyulmalıdır. Basit kendi başına montajın mümkün olmadığı durumlarda üretici veya yetkili uzmanlarla görüşün. Zemin emniyet gerilmesi düşük, yumuşak ( kaygan ) , sel tehdidi olan veya zor zeminler uzman tavsiyesi gerektirir. Bu gibi durumlarda danışmanlık hizmeti veya sahada destek de sunulmaktadır.
1) DEPOSUN TAŞIMASI
Depo, nakliye sırasında düz bir yüzeyde olmalıdır. Keskin kenarlara dikkat edin; depo zarar görebilir. Depoyu, polyester ( spanzet ) veya benzeri bağlama kayışlarıyla taşıma aracına sabitleyin. Kayışları çok sıkı bağlamamaya özen gösterin.
2) ŞANTİYEDE DEPOYA MÜDAHALE
Depoyu kaldırmak ve taşımak için kaldırma kayışları ( halat , spanzet ) kullanın. Kayışları, deponun alt kısımdan , depoyu saracak şekilde takın. Depoyu uygun inşaat makineleri ile taşıyın; depoyu yuvarlamayın veya sürüklemeyin.
3) GEÇİCİ DEPOLAMA
Depo, düz ve pürüzsüz bir yüzeyde muhafaza edilmelidir. Altında olabilecek keskin ve sivri nesnelere dikkat edin; depo hasar görebilir. Montajdan önce depo zarar görmüşse, üretici acil bildirilmelidir.
4) MONTAJDAN ÖNCE
Depoyu gömmeye başlamadan önce zemin yapısını ve özelliklerini dikkatle inceleyin. Kazı çukuru zemini sıkı ve stabil olmalıdır. Zemin taşıma gücü düşükse, altına 30/40 cm kalınlığında mıcır dolgu veya beton yastık yapılmalıdır. Bu dolgu en az 60 MPa (1\ Pa = 1\ N/m²) sıkılığa ulaşmalıdır. Kazıdan çıkan toprağın dolgu materyaliyle karışmamasına dikkat edin.
5) KAZI BOYUTLARI
- Kazı çukuru planı, deponun boyutlarından en az 60/70 cm daha geniş olmalıdır.
- Depo binadan en az 150 cm, yürüme veya araç yollarından en az 200 cm uzaklıkta olmalıdır.
- Mümkünse dik duvarlarla kazı yapılmalıdır (Zemin açısına ve güvenlik kurallarına dikkat edilmesi önemlidir).
- Kazı derinliği, proje ve depo ölçümleriyle uyumlu olmalıdır.
6) DOLGU MALZEMESİ
Kullanılan dolgu uygun agrega ( dolgu mazlemesi ) olmalıdır:
-
- Dolgu işlemi sırasında donmuş malzeme kullanılmamalıdır; malzemenin erimesi sonrası oluşacak boşluklar yapısal çökmelere neden olabilir.
- Geri dolgu malzemesi; malzemenin stabilitesini bozabilecek kil, mil, bitki kökü veya diğer organik atıklardan tamamen arındırılmış olmalıdır.
- Agrega : 4–16 mm tercih edilmelidir.
Dolgu ve sıkıştırma katmanlar halinde (30 cm aralıklarla) yapılmalıdır. Depo aynı anda içten suyla doldurulmalı ki su ve dolgu seviyeleri eşit kalsın ve yan basınç dengeli olsun. Her katman iyi sıkıştırılmalıdır. Depo üstünde geçici kapak / yükseltici yerinde olmalıdır.
7) DEPO SABİTLEME (ANKRAJ)
- Temel betonuna paslanmaz çelikten en az 20 mm çaplı ankraj elemanı yerleştirilmelidir. Bu ankrajlara, paslanmaya dayanıklı çelik halat bağlanıp, gererek sabitleyin. Tüm bağlantı parçaları paslanmaz olmalıdır. Depo yüzeyi ile halat arasında geotekstil konulmalıdır. Depoda klemens varsa ankraj o noktalara yapılır. Alternatif olarak polyester halat ve kayışlar (spanzet vb.) da kullanılabilir.
8) TEMEL BETON PLANI
Beton temel, sıkıştırılmış zemin üstünde yapılmalıdır.
- Minimum kalınlık: 200 mm (statik projeye göre boyutlandırılır),
- Yük dengeleme plakası, statik hesaplara uygun olarak çift katmanlı çelik hasır donatı kullanılarak dökülmelidir.
- Beton plak, deponun plan boyutlarından 600 mm daha geniş olmalıdır.
9) TRAFİK YÜKÜ (ARAÇ ÜSTÜ)
- Trafik yükü direkt depoya binmemelidir.
• Bu durumda üzerinde bir yük dağıtıcı beton plaka yapılmalıdır (statik hesapla boyutlandırılır).
• Araç yükü olan bölgelerde, depo D400 kapakla korunmalıdır.
10) FOTO DOKÜMANTASYON
- Montaj sırasında fotoğraf çekimi zorunludur. Garanti talebinde bu belge istenebilir. Yanlış montajdan kaynaklı hasarlarda üretici sorumluluk kabul etmez.
11) BASİT GÖMME – ARAÇ TRAFİĞİ OLMAYAN ALAN (Adım Adım)
Kazı Hazırlığı
- Kazı çukuru, depo boyutundan 60 cm daha büyük olmalıdır. Zeminin açısı ve güvenlik kurallarına uyularak kazı yapılır. Zeminin tabanı düz ve sıkı olmalıdır. Taşıma gücü düşükse 40 cm mıcır/beton yastık yapılır. Ayrıca en az 15 cm kum yatağı serilir ve düzgün hale getirilir.
Depoyu Çukura Yerleştirme
- Depoyu dikkatli şekilde kum yatağına yerleştirin (vinç veya uygun makineyle) ve su terazisi ile hizalayın. Depo üzerindeki yükselticiler, nihai zemin seviyesine göre ayarlanmalıdır.
Geri Dolgu
- Depoyu 30 cm yüksekliğe kadar 4–16 mm (agrega) malzeme ile doldururken aynı anda suyla da doldurun. Depo çevresindeki yuvarlak bölümlerin altını iyice doldurun. Dolgu ve su ekleme 30 cm aralıklarla tekrarlanır.
Son Dolgu
- Bağlantılar (giriş/çıkış) yapıldıktan sonra çukur tamamıyla doldurulur. Depo üzeri max. 80 cm toprakla kaplanabilir. Drenaj kabiliyeti düşük zeminlerde, deponun etrafında tahliye kanalları (drenaj) oluşturulması hayati önem taşır.
🔹 ÖZEL KAZILAR – Yeraltı Suyu
Kazı boyutları ve zemin hazırlığı:
• Kazı taban genişliği, depo dış ölçülerinden her yönde en az 60 cm pay bırakacak şekilde (toplamda 60-100 cm) geniş tutulmalıdır.”Zemin izin veriyorsa, mümkün olan en dik duvarlarla kazı yapılmalıdır (zemin eğimi ve güvenlik kurallarına uyulmalıdır). Kazı tabanı düz ve sağlam olmalıdır. Zeminin taşıma gücü düşükse 30–40 cm kalınlığında mıcır dolgu veya beton yapılmalıdır. Zemin iyileştirme tabakası, minimum 60 MPa (1\ Pa = 1\ N/m²) sıkışma modülüne ulaşana kadar sıkıştırılmalıdır.
Beton temel:
• Dolgu üzerine yaklaşık 20 cm kalınlığında, hasır çelik donatılı bir betonarme yük dengeleme plakası dökülmelidir (plakanın statik hesabı, üzerindeki yüke göre bir mühendis tarafından yapılmalıdır).Bu plaka, depo ölçülerinden 60 cm daha geniş olmalıdır (boyutlandırma statik hesaba göre yapılır). Beton plaka içine paslanmaz ankrajlar yerleştirilir
Deponun yerleştirilmesi:
• Depo dikkatlice beton plaka üzerine yerleştirilir (uygun vinç veya iş makinesiyle) ve su terazisi ile düzgün hizalanır. Boğaz elemanı, nihai zemin seviyesine uyacak şekilde ayarlanır. Depolar, paslanmaz çelik halat veya benzeri bağlantılarla ankrajlara sabitlenir.
Drenaj ve dolgu:
• Depo çevresine 110 mm çapında drenaj borusu döşenir ve bir menhole yönlendirilir. Depounun alt yuvarlak kısımları özenle doldurulmalıdır. Aynı zamanda depo su ile doldurularak yan basınç dengelenir. Su doldurma ve mıcır dolgu 30 cm adımlarla tekrarlanır yeraltı su seviyesine kadar. Üst kısımlarda da yine mıcır dolgu yapılır, bağlantı noktalarına dikkat edilir.
Son dolgu ve geotekstil:
• Son 25 cm’lik dolgu yapılmadan önce geotekstil keçe (200 g/m²) serilir. Üstte kalan son bölüm toprakla kaplanır; depo kapağı gömülmemelidir. Maksimum dolgu yüksekliği 80 cm’dir.
🔹 ÖZEL KAZILAR – Trafikli Yüzeyler
Kazı ve dolgu:
• Kazı boyutları yine depodan en az 60 cm daha büyük olmalıdır. Zeminin taşıma gücü düşükse 30–40 cm mıcır veya beton sanasyon dolgusu yapılır ve minimum 60 MPa MPa (1\ Pa = 1\ N/m²) sıkılığı sağlanır.
Depo yerleştirme:
• Depo, en az 15 cm kum altlık üzerine yerleştirilir ve su terazisi ile hizalanır. Teleskopik yükseltici istenen seviyeye getirilir.
Dolgu ve bağlantı:
• Depo, 30 cm seviyesine kadar mıcır fraksiyonuyla doldurulur ve aynı anda suyla doldurulur (tüm bölmeler). Bağlantılar (giriş/çıkış) yapılır. Kalan dolgu 25 cm’ye kadar mıcırla tamamlanır.
Beton plak (yük dağıtıcı):
• Üstte, trafikli yüzey için yaklaşık 20 cm kalınlığında beton plaka yapılır ve içine çelik hasır donatı yerleştirilir (boyutlandırma statik hesaba göre yapılır). Beton plakanın kenarı kazı kenarından en az 1 m dışarı çıkmalıdır. Bir D400 Sınıfı Kompozit veya döküm kapak yerleştirilir.
Drenaj:
• Geçirimsiz zeminlerde çevresel drenaj mutlaka yapılmalıdır (yeraltı suyu bölümündeki gibi).
🔹 Özel Montaj Protokolleri: DERİN KOTLU YERLEŞİM UYGULAMASI (Montaj Talimatı)
Kazı ve dolgu:
• Kazı alanının taban genişliği, depo ölçülerinden 60 – 100 cm daha geniş olmalıdır. Kazı tabanı düz ve sıkıştırılmış olmalıdır. Zeminin taşıma kapasitesinin düşük olduğu durumlarda, 30 – 40 cm kalınlığında kırmataş (mıcır) veya beton kullanılarak bir iyileştirme tabakası (dolgu yastığı) oluşturulmalıdır. Bu tabaka, en az 60 MPa (1\ Pa = 1\ N/m²) sıkışma değerine ulaşana kadar sertleştirilmelidir.
Taban hazırlığı:
• Hazırlanan bu zemin üzerine 15 cm kalınlığında kum yatağı (0 – 4 mm granül boyutunda) serilmelidir. Yataklama malzemesi teraziye alınarak düzgünce serilmelidir.
Dolgu ve bağlantı:
• Depo 30 cm seviyesine kadar mıcırla dolgulanır ve aynı anda su ile doldurulur; tüm bölmeler doldurulur. Bağlantılar (giriş/çıkış) yapılır. Kazı, 25 cm üst seviyeye kadar doldurulur.
Yük Dengeleme Plakası:
- Dolgu üzerine yaklaşık 20 cm kalınlığında, hasır çelik donatılı bir betonarme yük dengeleme plakası dökülmelidir (plakanın statik hesabı, üzerindeki yüke göre bir mühendis tarafından yapılmalıdır). Bu plaka, kazı sınırlarının dışına doğru en az 1 metre taşmalıdır. Beton döküldükten sonra tam mukavemetini alması için bekletilmelidir.Erişim Bacası:• Yük dengeleme plakasının üzerine, en az 80-100 cm açıklığa sahip polietilen (PE) bir erişim bacası yerleştirilmelidir. Bacanın yüksekliği nihai zemin seviyesine göre ayarlanmalıdır. Derinliğin fazla olduğu durumlarda, baca içine mutlaka basamak veya merdiven eklenmelidir.
Üst kapak ve drenaj:
PE veya Kompozit kapak yerleştirilir. Geçirimsiz zeminlerde çevresel drenaj mutlaka yapılmalıdır.
GARANTİ VE FOTOĞRAFLAMA
Olası bir hasar durumunda garanti kapsamının değerlendirilebilmesi için kurulum aşamalarının fotoğraflanması gerekmektedir.
- Kazı tabanının hazırlığı,
- Dolgu malzemesinin niteliği,
- Kademeli su doldurma ve sıkıştırma aşamaları,
- Özellikle araç altı veya yeraltı suyu uygulamalarındaki betonarme detaylar, mutlaka kurulum sırasında fotoğraflanarak arşivlenmelidir. Hatalı dolgu malzemesi kullanımı veya yanlış sıkıştırma nedeniyle oluşan deformasyonlar garanti kapsamı dışında kalabilir.
Not: Dolgu malzemesi olarak kesinlikle moloz, killi toprak veya köşeli büyük taşlar kullanılmamalıdır. Önerilen malzeme 4-16 mm yıkanmış çakıl veya kırma taştır.

